Koçluk Okulu, Timur Tiryaki

“Yapmış olduğun şeylerin üstünde, bir şey yapmadıkça büyüyemezsin…”

— Timur Tiryaki

Merhaba

2013-2014 yılı hem bir insan olarak hem de Koçluğu bir yöntem olarak kullanmak istediğim yıllar. Ben de “Temel Koçluk Eğitimi” alıyorum. İnsani bir ihtiyaçtan doğan Koçluk hakkında eğitim modülleri dışında öğrenmem gereken birçok konu vardı. Öğrenme kimliğimle D&R Suadiye mağazasını ziyaret ettiğim o gün raftan göz kırpan kitap.

Timur Tiryaki, yeni çıkan “Koçluk Okulu” kitabının “Önsöz”ünden söyle sesleniyordu:

“Koçluk , psikoloji, felsefe ve yönetim alanlarını bir araya getiren insancıl (hümanist) ve danışan odaklı bir yaklaşımdır. Koçluğun stratejik bir planlama tarafı kuşku götürmez. Danışmanlık şirketleri, kurumlar için stratejik planlama sürecini yürüttüğü gibi bireyler için de hizmet verirler; aradaki tek fark bu süreci psikolojik faktörleri (bireysel, örgütsel, toplumsal) göz önünde bulundurarak ele alma gerekliliğidir. Bu anlamda en iyi koçlar, iş hayatını ve psikoloji bilimini sentezleyebilen kişilerden çıkıyor.”

“Ayrıca kişinin kendi gerçekleriyle yüzleşmesi, kendini fark etmesi, kendisini bilmesinde felsefi düşünce yöntemlerinin katkısı büyüktür. Felsefeyi kavramsal alandan çıkarıp hiçbir eğitimi olmayan ancak felsefi düşünebilen, sorabilen, düşünebilen, yüzleşebilen bir kişinin mantığını kullanabilmek önemlidir.

“Koçluk mesleğine iş dünyasından çok fazla kişinin geçiş yapmasının sebebi günümüz çalışma hayatının içinde (belki de oyunun içinde demeliyiz) yetişmiş kişilerin, bunu diğerlerinden daha iyi bildiklerinin varsayılmasıdır. Ancak koçluğa dair eğitim modellerinin gelişmesi ve lisansüstü programlarının açılmasıyla birlikte akademik tarafının daha güçleneceğini öngörüyor.”

“Koçluk terapinin alternatifi değildir. Geçmiş odaklı olmadığı gibi, tanı teşhis veya iyileşme amaçlı bir yaklaşım sunmaz. Koçluk şimdiye ve geleceğe bakar, hedef-başarı odaklı olabileceği gibi amaç ve iyi olma (wellbeing) odaklı da olabilir.”

“Türkiye’de henüz psikoloji alanının uygulaması ve işleyişinde dahi sıkıntılar varken ( Kimler terapi yapabilir, nasıl terapist olunur, nasıl ofis açılır sorularının yanıtı bulanıkken) çok daha yeni bir mecra olan koçluk alanındaki belirsizlikler doğaldır.”

— Timur Tiryaki

Bu kitap kendini gerçekleştirmeyi arayanların yüzyıllardır kullandığı yaklaşımların ve düşüncelerinin bir sentezi. Yüzlerce yıllık yaklaşımları harmanlayıp duruyoruz, çünkü bunlara, ihtiyacımız var… Bu kitaptaki en az üç farklı alanda kullanabilirsiniz.

• Bir insan olarak koçluk yaklaşımını benimsemek.
• Koçluğun bir yönetim aracı olarak kullanmak.
• Profesyonel bir koç olmak.

İlk Bölüm

Koçluğun temellerini, ne olduğunu, psikoloji ve felsefe ve iş dünyasıyla bağlantılarının anlaşılmasını kapsıyor. İkinci Bölüm koçluk için gereken bazı iletişim becerilerini dinlemeyi, soru sormayı, empatiyi ve geribildirimi ele alıyor. Son bölüm ise koçluk atölyelerini 5 Y koçluk modelini amaç tanımlama ve hedef belirleme atölyesini ve zaman odaklı benlikler kavramını masaya yatırıyor.

1. Koçluk Nedir ve Buna Neden İhtiyaç Vardır?
2. Koçluk Becerileri
3. İleri Düzey Koçluk Becerileri
4. Benlik Modelleri- Zaman Odaklı Benlikler Teorim

Bu kitapta koç olmak için gereken bilginin sadece bir bölümünü bulacaksınız, bu kitabı okuyarak bir koç olmayı aklınızdan geçirmeyin. Kaldı ki, özünde “olma sürecinin” hiç bitmeyen bir yolculuk olduğuna inanıyorum. Hayat tecrübeniz çok olabilir ancak koçluğun farklı profesyonel bir yaklaşım gerektirdiğini ve bunun bir süreç olduğunu anlamak gereklidir.

Tüm toplumların çeşitli dozlarda da olsa, kavramları yozlaştırma becerisi vardır. Bizim toplumumuzda da maalesef bu oran oldukça yüksektir. Kavramları çok çabuk yozlaştırabiliyoruz. Konuları birbirine karıştırıp, çabuk tüketebiliyoruz. Koçluk çok değerli insancıl bir yaklaşım tarzı, modern bir yöneticilik stili, değerli bir hizmettir.

Dünyada saygınlığı ve etkisi artarken bizdeki yaklaşımın yozlaşma tehlikesi gösterdiği.

Koçluk Nedir?

Koçluk yapan kişiye “Koç”, Koçluk yapılan kişiye ise “Danışan” diyoruz. Birçok tanım ve farklı koçluk uygulamaları arasında en temel olanı şudur:

“Koçluk, daha iyi sonuçlar elde etmesi için danışana yardımcı olunan destekleyici bir ilişki biçimidir. Koçluk, potansiyeli ve olasılıkları değerlendirmek üzere kuruludur; danışanın amacına ve hedeflerine odaklanır. Koçun her daim yalnızca süreçten, danışanın ise sonuçlardan sorumlu olması çok kritik bir ilkedir, yani sonuçların elde edilmesi danışanın sorumluluğudur.” — Timur Tiryaki

Koçluğun farklı yaklaşımların bir sentezi olduğu, disiplinlerarası bir anlayıştan doğduğu muhakkak. Felsefeyi, psikolojiyi, kurumsal hayatta gereken kişisel becerileri (soft skills), stratejik yönetim ilkeleri gibi alanları’ ve daha birçok bilgiyi kapsıyor. Hepsine bu kitapta değinemeyeceğım ama aşağıdaki temel konuları anlayıp sindiren bir koçun çok daha başarılı hizmet verdiğini gözlemliyorum.

• Felsefe—Doğru, gerçek, bilginin kaynağı, etik, değerler, erdemler, dil vb.
• Psikoloji—Kimlik/benlik, motivasyon teorisi, ihtiyaçlar hiyerarşisi, güçlü yanlar teorisi, bilişsel-davranışsal psikolojinin temelleri
• Stratejik Yönetim vizyon, değerler, fizibilite çalışmaları, proje planı, yönetini Pecerileri, ekonomi teorisi değer üretme, fayda yaratma kavramları, müşteri odaklı iş geliştirme becerileri
• Kurumsal Beceriler—iletişim becerileri, zaman yönetimi, toplantı yönetimi, etkili yazılı iletişim becerileri, uzlaşma-müzakere becerileri, beyin fırtınası becerileri

“Koçluk, insanın davranışlarının derininde yatan alt sebepleri çıkarmaya ve nedenlerini anlamaya çalışmaktansa daha pragmatik çıkış yolları arar. Hedef ve eylem odaklıdır. Koçluğun başarı odaklı bir yaklaşım üzerine kurulduğu doğrudur, fakat yaşam amacı gibi daha derin farkındalıklara da hizmet eder…” — Timur Tiryaki

Koçluğun temel prensiplerinden birini hatırlatalım,

“Değişmek ve gelişmek istemeyen birine yardımcı olamazsınız…”

Koçluk yapabilmek için esnek, insan odaklı olmak gerekir. En önemli özelliklerinden birkaçı da başkaları yerine asla karar vermemek ve yargılamamak. Bu zihinsel hale /terbiyeye gelmek hiç kolay bir içsel süreç değildir.

Denebilir ki, sağlıklı insanların gelişimini ve gelecek başarısını destekleyecek ihtiyaç, günümüzde koçluk adı verdiğimiz yaklaşımla karşılanmaktadır. Başarılı olmak bazen “parasal ve kariyer odaklı” bazen de “huzurlu ve sakin” olmaktır.

“Günümüz insanlarının en önemli eksiklerinden biri felsefe eksikliğidir. Teorik ya da akademik felsefe değil bahsettiğim. Yapıcı güçlendirici aklımızı doğru kullandığımız bir yaşam felsefesi. Ayıran, bölen değil kendi yolunda ilerlemesini ve başka yollara hoşgörü ile yaklaşmasını sağlayan insancıl bir yaşam felsefesi. “Felsefe bize kendimizin hekimi olmayı öğretir.” — Cicero

Koçluk Özünde Felsefi Bir Süreçtir

İnsanın kendini anlamasına, kendi düşünceleriyle yüzleşmesine yardımcı olan alan günümüzde psikolojiye yakın olmakla birlikte temellerini halen felsefeden almaktadır. Felsefenin sorunu, onu akademik dünyanın fildişi kulelerine hapsetmiş olmamız. Son elli yıldır, yaşam için felsefe, sıradan problem için felsefe, sokaktaki insanlar için felsefe uygulamalarıyla felsefeyi tekrar insanlara kazandırma girişimleri görüyoruz. Kimi insanın doğası sorgulayıcıdır, bilgisini sorgulamaya, gerçekten bilip bilmediğini anlamaya isteklidir. Öğrenmeye, anlamaya sürekli açıktır. Günümüzde filozof ruhlu birçok insan ekonomik sistemin zorunlulukları yüzünden geçim kaygısı mücadelesinde olup aslında kendi doğasındaki filozof yanla tanışmaya fırsat bile bulamamıştır.

İyi bir koç olmak isteyen ve bu uğurda ciddi paralar harcayan kişilerin en önemli eksiklerinden biri felsefi düşünme özelliğidir. Diyalektik ve retorik sanatlarını anlamayan birinin iyi bir koç olacağını düşünmek nasıl mümkün olabilir ki!

İnsanları ikna edici konuşma sürecinde üç ana yol vardır. Mantığı kullanarak ikna (logos), duyguları kullanarak ikna (pathos) ve etik kavramlarını temel alan çoğunlukla güvenilirlik olarak tecrübe edilen (ethos), Bu üç yolun sentezlenmesiyle iknanın en güçlü aracı elde edilmiş olur: Mantıklı argümanlar, duygusal argümanlar ve güvenilir olduğunu gösteren argümanlar.

Koçlukta retorik kişiyi ikna etmek için değil, kişinin kendini ikna etme sürecini anlamak için kullanılır. Her kişinim kendi mantık zincirini kurma yolu farklıdır; Mantık ağırlıklı mı, duygusal ağırlıklı mı yoksa ahlaki bir temele mi dayanıyor, gözlememiz gerekir.

Bu kitapla birlikte 2013 itibariyle Türkiye’de yasal olarak meslek olarak kabul edilmiş koçluğun temelleri, tanımları ve temel bazı uygulamaları sunulmaktadır.

Koçluk Okulu, okumayanlara tavsiye, okuyanlara bilgiyi hatırlatma amaçlı. Bu kitap Koçluk hakkında derinlemesine bir ders kitabı, bir referans kitap. Somut bir insani ihtiyaçtan ortaya çıkan koçluğun disiplinlerarası yapısının tek bir kitap ve tek bir eğitimle çözülemeyeceği muhakkak.

Türkiye’de sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için Koçluk Okulu keyifli bir referans kitabı.

Timur Tiryaki Hayatı ve Kariyeri

Timur Tiryaki profeyonel bir koç, bir motivasyon konuşmacısı ve başarı eğitmeni olarak genç yaşta büyük başarılara imza attı. Boğaziçi Endüstri Mühendisliğini bölümünü bitirdikten sonra Procter&Gamble Satışta kariyerine başladı ve Intel’e Pazarlama Müdürü olarak transfer oldu. Sıra dışı pazarlama aktiviteleri ve liderlik becerileri ile Intel’de Avrupa çapında ve Dünya çapında birçok pazarlama ödülü kazandı.

Yaşamının amacını baştan tanımlayıp hayatına yeni bir yön çizmeye karar verdi ve liderlik, farkındalık ve koçluk eğitimleri veren The Key Başarı Akademisi’ni kurdu. Akademi kısa sure içinde hem uluslararası eğitim şirketi “Bob Proctor Life Success’” in hem de “Azim Jamal Danışmanlık ve Eğitim” şirketlerinin Türkiye temsilcisi haline gelmiştir. Mentorları Bob Proctor ve Azim Jamal ışığında geliştirdiği Profesyonel Koçluk Programları Türkiye’nin en başarılı üniversitelerinde de sertifika programları olarak yapılmaktadır. Bu programlar ile Türkiye’de profesyonel koçlar yetiştiren Timur’un başarısının ve yaratıcılığının sırrının bildiklerini kendi hayatında YAPAbilmekten ve meditasyondan geçtiğini anlatmaktadır.  “Kendi Kendini Yönetmek”, “Kişisel Liderliğinizi Arttırmak,” “Dengeli Mutluluk Yakalamanın Yolları,” “Başarı ve Huzuru Bir Arada Yaşamak” gibi eğitimler geliştirerek birçok insanın hayatını değiştirmektedir.

www.basariakademisi.com

Yazarlar sizi okumaya davet ediyor.

Sevgiyle okuyunuz…